De les van de koe en het kalf

De les van de koe en het kalf

Hoe een koe zijn kalfje beschermt – Arjan Schoonhoven

Het beloofde een mooie dag te worden. Ik ging met mijn zoontje en een goede vriend een dagje op reis naar de Biesbosch. We gingen met een bootje en waren voornamelijk van plan om vogels te spotten. Dat vogels spotten ging voorspoedig. We zagrn al snel een Visarend en niet veel later zagen we een Zeearend.  Ook zagen we veel rietvogels, zoals een Rietgors of later een Gekraagde Roodstaart. We namen regelmatig een duik in het water en mijn zoontje gilde het dan uit van plezier. Er waren ook steltlopers waargenomen, om die te zien moest je naar een modderplaat lopen. Op een gegeven moment besloten we om dat te doen. Er was een pad tussen de weilanden en boomkragen door die naar zo’n modderplaat liep, daar liepen we overheen. Aan de koeienstront kon je zien dat er ook koeien losliepen in het gebied, maar de koeien lieten zich in eerste instantie niet zien. Tot er op een gegeven moment ineens een koe met enorme horens voor ons liep. Hij loeide keihard en kwam met de kop vooruit op ons afrennen. We schrokken alle drie keihard, maar we reageerden verschillend. Mijn goede vriend schreeuwde ‘ren voor je leven’ en dat deed hij ook. Hij rende bij de koe vandaan. Mijn zoontje schrok ook verschrikkelijk en zette het ook op een rennen, achter de goede vriend aan. Ik schrok ook, maar wist niet goed wat er aan de hand was en bleef stokstijf staan. De koe reageerde voornamelijk op de wegrennende vriend en mijn zoontje, hij loeide het uit, rende ze een klein stukje achterna en bleef toen staan. Gek genoeg reageerde de koe niet zo op mij, terwijl ik dichter in zijn buurt was gebleven. De koe bleef staan loeien en was zichtbaar boos en geïrriteerd. Toen gebeurde het, terwijl wij ons aan het bezinnen waren wat we moesten doen met zo’n boze koe in de buurt, kwam er uit de bosjes een jong kalf lopen. Ik gok dat het kalf enkele dagen geleden geboren was, het ging bij de moederkoe melk drinken. De koe had maar één intentie, het kalf verdedigen en eventuele indringers verjagen. Nou dat was gelukt en hij had ons weggejaagd. De koe liep met zijn kalf het weiland in weg bij het pad. Mijn vriend en zoontje kwamen terug naar het pad, zelden heb ik zoveel angst op een gezicht gezien als op het gezicht van mijn zoontje. Hij gaf eerlijk toe dat hij nog nooit zo bang was geweest in zijn leven, maar gelukkig hadden we het zonder kleerscheuren overleefd.

Bij mij, bij ons kwam er na afloop een ethische gedachtenstroom op gang. Wat ik bijzonder vind aan deze gebeurtenis is niet onze angst, die kennen we en die mag er zijn, zeker als er een koe met grote horens op je afstuift. Wat ik veel interessanter vind, is de liefde van de koe voor zijn kalf. Ten koste van alles (zelfs voor eigen gevaar) zal de koe zijn kalf verdedigen. Zo heeft hij een hele intieme relatie met zijn kalf die doet denken aan de relatie tussen moeder en baby bij mensen. Een moeder, maar ook een vader zal ten koste van alles zijn (pasgeboren) baby beschermen. Buiten in de Biesbosch een koe zijn kalf zien verdedigen noemen we puur natuur. In onze beleving moet je mijns inziens terecht de natuur zijn gang laten gaan en moeten de koeien niet uit het natuurgebied gehaald worden omdat ze potentieel gevaarlijk zouden zijn, wij moeten voorzichtig zijn met koeien in de buurt. Een opgroeiend kalf komt na enkele maanden, een half jaar langzaam los van zijn moeder, het stopt met melk drinken en gaat langzaam over naar vast voedsel. Wat ik het interessantste vind is dat die intieme relatie tussen kalf en moederkoe overal zichtbaar is, niet alleen in natuurgebieden, maar ook bij een boer. Om de melkgift te stimuleren krijgt een koe bijna elk jaar een kalfje. Dat kalfje wordt, tegen de natuur in, bij elke boer bij de koe weggehaald en gescheiden grootgebracht. De eerste melk (biest) die de koe geeft is voor het kalf, maar die geeft de boer het kalf met een fles of emmer. Na een paar dagen geeft de koe ‘gewone’ melk wat meegaat met het melkbedrijf, slechts een klein gedeelte gaat naar het kalf. De koe loeit nog een dag of een paar dagen om het verlies van zijn kalfje, het kalfje zelf weet niet goed wat hij mist. Dit proces van het kalfje van de koe weghalen gebeurt overal, bij elke boer en vindt vele keren per dag plaats. Mijns inziens zijn deze gebeurtenissen traumatiserend, zowel de koe als het kalf loopt bij de geboorte een trauma op. We zijn dit gewoon gaan vinden, maar de ontmoeting met de koe in de Biesbosch laat zien dat je de grootste liefde van de koe afpakt, namelijk zijn kalf. Een koe is net als een mens een zoogdier. Moet je je indenken dat je pasgeboren kind bij zijn of haar moeder weggehaald wordt, dat zouden we terecht verschrikkelijk vinden. Dit gebeurt wel bij koeien en voor koeien is het net zo goed traumatiserend. Ik werk op een biologische boerderij, dierenwelzijn gaat daar voor productie. Zo lopen koeien een jaarrond buiten (bij goed weer) en vreten koeien geen krachtvoer. Een aantal jaar geleden hebben ze geprobeerd om kalfjes na hun geboorte een paar maanden bij hun moederkoe te laten lopen. Dat experiment is helaas mislukt. Koeien gingen, onder invloed van het hormoon oxitocine, precies genoeg melk geven voor het kalf. Er was dus nadat het kalf gedronken had, geen melk meer over de melkproductie van het bedrijf. Vervolgens was er niet genoeg melk over om halfvolle melk, kaas, yoghurt, room en crème fraîche die het bedrijf produceert te maken. Het bedrijf besloot vervolgens om de kalfjes weg te halen bij de moederkoe zodat er weer voldoende melk werd geproduceerd.
Wat betreft dierenwelzijn is het kalfje wat bij zijn moeder weggehaald wordt niet het enige probleem. Wat ook van belang is wat er gebeurt met de kalfjes. De vrouwtjes worden mogelijk (maar niet allemaal) grootgebracht om zelf ook melkkoe te worden. De mannetjes worden vetgemest en worden als ze groot zijn geslacht. Dit bij elkaar opgeteld maakt dat er veel dierenwelzijn problemen zijn in de melkveeindustrie. Ik heb daar problemen mee en wil hier op geen enkele manier een bijdrage aan leveren. De enige oplossing die ik daarvoor kan verzinnen is niet alleen vegetarisch te leven, maar ook veganistisch. Er zijn veel mensen die de mooie stap maken door geen vlees te willen eten, maar die nog wel zuivel, zoals kaas consumeren. Ik wil op geen enkele manier een bijdrage leveren aan de melkveeindustrie. Ik vond het aanvankelijk heel moeilijk om geen kaas meer te eten, maar na verloop van jaren went dat ook. Het enige waarbij ik soms melk consumeer is de melkchocolade die aan de buitenkant van koekjes zit, maar hier wil ik eigenlijk ook mee stoppen. Pas als kalfjes weer bij de koe mogen lopen overweeg ik om zuivel te gebruiken, maar dan zijn er ook nog, niet nader genoemde milieuproblemen met het eten van zuivel.

Stel je vraag!

Benieuwd naar onze workshops? vul dan het formulier in!